E-ticaret Şirketlerinin Sonraki Adımları

E-ticarette hala çok fazla fırsat mevcut. Fırsatların çoğu farklı modellerde ve dikey alanlarda. Ayakkabı, takı gibi dikeylerin bazılarında rekabet gittikçe kızışıyor, özel alışverişte ne kadar kızıştığını anlamak için sadece televizyon reklamlarına harcanan milyon dolarlara bakmak yeterli.

Geri kalanların büyük çoğunluğu ise boşlukta. En büyük fırsatın mobilya’da olduğunu söylemek yanlış olmaz ama hala düzgün bir alternatif yok. Arzu edenler İkea’nın sitesine bir göz atabilir. Rocket’tan sızan, henüz kapılmamış bir sonraki milyar dolarlık tek sektörün mobilya olduğunu anlatan mektubu oradaki potansiyel değil üslup geride bırakmıştı. Dünya’da en fazla ciroları yapan ilk 5’te, 10’da sıkça rastladığımız ofis malzemelerinde ülkemizde iyi bir örneğini görmedik. Birçok niş hedef kitleyi geçiyorum, genç profesyonel kadınları eticarete alıştıran özel alışveriş kulüplerinde giyim harici bir çok dikey doldurulmayı bekliyor. Model açısından baktığımızda Yemeksepeti’nin yıllardır var olmasının ama Susepeti’nin olmamasının da bir nedeni olması gerekiyor. Bunlar akla gelmeyecek fikirler değil zira. Bu arada çok yakın bir zamanda Hepsiburada CEO’su Yenal Gökyıldırım’ın subscribtion model (yani dergilerdekine benzer aylık ücret ödenen abonelik sistemine) geçeceklerini söylemesini de hatırlatayım. Şimdilik listenin başındaki yenilikler bunlar olsa da, bu tür büyük yapılarda yenilik yapmak kolay değil, çoğu zaman aylar, bazen de yıllar sürdüğüne şahit oldum, göreceğiz.

Yukarıda saydığım eticaret şirketleri için büyüme yolları bir süre daha bu şekilde devam edecek. Yalnız, orada da rekabet arttığında yani kar marjları düştüğünde Türkiye pazarında ilerleyebilecek yollar azalacak. O zaman teknolojinin ve verimliliğin önemi daha da artacak. Yalnız, sorun şu: Dikey köşeler tutulduğunda ilerleyebilecek alanlar azalıyor. O zaman büyüklerin  (özellikle private shopping’lerin) farklılık yaratması için önlerinde stratejik hamleler kalmayacak. O zaman firmalar özellikle de büyükler “Mavi Okyanus Stratejisi’ni” benimsemek zorunda kalacak. (Ne olduğunu bilmiyorsanız mutlaka buradan okuyun.) Özetle, rekabete girmektense yeni şeyler yapmak daha cazip olacak.

Özel alışveriş kulüplerinin ondan sonraki adımının fiziksel (offline) mağaza açmak olacağını söylemek mantıksız olmaz. Bu varsayımların geneli benim tahayyül ettiğim şeyler değil. Amerika’daki Gilt benzeri şirketleri incelemek ve biraz akıl yürütmek yeterli. Bilinirliği daha da arttırmanın, rekabetten sıyrılmanın yolu da bu. İlk başta “showroom” olarak başlayacak sonradan karlı modellere dönüşebilecek bir trend olabilir. Tabii ki, diğer özel alışveriş kulüpleri alışveriş merkezlerinde mağazalar açmaya başlayınca sıradanlık oraya da sıçrayacak. En sevdiğim işletme profesörlerinden Tom Peters’in aşağıdaki sözü hayat için olduğu kadar eticaret için de ders niteliğinde. Hayat basit: Bir şeyler yaparsın, çoğu işe yaramaz; işe yarayanlarla devam edersin, eğer gerçekten başarılı olursa kopyalarlar, sen başka bir şey yaparsın. Farkı yaratan da bu: Başka bir şey yapmak.

Online-offline entegrasyonunda inovasyona daha çok yer var. Beni asıl heyecanlandıran taraf da orası. Walmart örneğini defalarca yazdım. Walmart gibi mağazalar online’a önem verip, dominasyonu sağlamayı çalıştıkça oyun daha da sertleşecek. (Türkiye’de Teknosa örneğini vermeden geçmeyeyim.)

Biliyorum tam anlamı gerçekleşmesine uzun seneler var ama online-offline entegrasyonu nihai hedeflerden bir tanesi, hem olması gereken hem de kaçınılmaz olacak olan şey. Halihazırdaki fiziksel şirketlerin dezavantajı teknoloji, online şirketlerin dezavantajı tedarikti. Şimdi bu ikisi birbirine yaklaştıkça biz de şurada yazdıklarıma yavaş yavaş yaklaşıyoruz. Heyecanlı zamanlara daha yeni girdik, gideceğimiz çok yol, öğreneceğimiz çok şey var 🙂

Comm

7 Yorum

Engin UtkanApril 19th, 2012 9:57 pm

Kaleminize sağlık.

Online-offline gelişiminde benchmark kilometre taşı online aldığımız ürünü mağazaya götürüp geri verebildiğimizde veya değiştirebildiğimizde gerçekleşek. Bunu Türkiye’de teknoloji destekli bir şekilde hayata geçiren var mı bilmiyorum.

[…] Hasan Başusta‘nın yazısını okurken Tom Peter’ın hayat ile ilgili bir sözüne denk geldim ve çok sevdim ! […]

AysinApril 23rd, 2012 11:34 am

Bak bunu okudugumanuzuldum. Oysa ben belki online belki tek alisveris yolu olur.AVMler kapanir yerine cocuklarimiz icin oyun parklari acilir diye hayal kurmayi tercih ederim!

PınarApril 27th, 2012 3:34 am

Zappos öyle yaptı sanırım. ONline denemeleri karsiz gelince ellerindeki stoklarla bir Store acmislardi. Bu süreçte de online i toparlamislardi. Su an pek cok private shopping firmasının altında pek cok marka var. Çeşit cok. Farklı konseptlerde pek cok güzel mağazalar açılabilir. Ama fiyatlar ne olacak? Biz hala interneti en ucuzu orada var diye kullanıyoruz.

[…] E-Ticaret Fırsatlarına Farklı Bir Bakış […]

Ozan YAĞCIJune 30th, 2012 1:40 pm

Mobilya ile ilgili, Ingiltere’den incelenecek en iyi ornek http://www.made.com. Ortaya çıkış fikri ve pazarlama stratejisi sıradışı.

http://www.made.com/about-us

Kişiye özel üretim, gerçek ihtiyaç karşılama, sınırlı üretim adedi ile fırsatı kaçırmak istememe psikolojisi, üreticiden direkt son tüketiciye satıştan dolayı, aracı/toptancı karını müşteriye yansıtarak daha düşük fiyata satış konseptlerini birarada sunmak çok mantıklı.

Yorum Yapın

Mesajınız