Bu ülkenin ticarete atılmak isteyen yetenekli gençleri çok şanslı bir dönemde. Sebebi ise ticaretin, Dünya tarihinde değişmediği kadar değişme arefesinde olması. Emareleri yeni yeni görülmeye başlayan yeni bir ekosistem oluşuyor ve benim görüşüm e-ticaret, klasik ticareti ne kadar değiştirdi ise sosyal ticaret de (en azından) e-ticareti o kadar değiştirecek.  Sosyal ticaretin dünyayı çok değiştireceğini benim naçizane görüşüm olduğunu düşünüyorsanız çok yanılıyorsunuz. Bunu ben değil, Facebook’un kurucusu Mark Zuckerberg söylüyor.

Bu konudaki bir diğer önemli şirket ise Google. Eric Schmidt’e Bir Sonraki Facebook sizce ne olacak sorusuna verdiği yanıt aşağıda. Bir sonraki Facebook; Sosyal, Lokal ve Mobil’i en iyi şekilde harmanlayan start-up’lar arasından çıkacak diyor. Tabii ki bunları söylemek için Mark Zuckerberg ya da Eric Schmidt olmaya gerek yok. Bunları ilerideki yazılarımdaki savlarımı güçlendirmek için bir giriş olarak kabul edin.

Google ve Facebook’un dışında özellikle Walmart tarafında inanılmaz gelişmeler var, bu konuya çok büyük yatırımlar yapıyorlar. Sosyal ticaret ile ilgili 15 ay önce Sosyal İletişim, CRM ve Ticaret yazısını yazmıştım. Eylül ayında ise aşağıdaki twiti attım.

Bu twitten sonra bu sektördeki birçok kişi Walmart’ın neden listede olduğunu sordular. Yazılarımı okuyan, önemseyen ve değer veren herkese çok teşekkür ediyorum. Sektörde önde gelen birçok kişiye kendimce nedenlerini anlattım.(Birçoğunu ikna edemedim, şimdilik)

Neden Walmart? Bir sonraki yazımın konusu bu. Bir sonraki yazı gelene kadar lütfen şunu düşünün: Şans eseri ticaretin Dünya tarihinde hiç olmadığı kadar hızlı değişeceği bir döneme denk gelseydin, ne yapıyor olurdun?

Güncelleme: Lütfen serinin ikinci ve üçüncü yazısını da okuyun.

Olgunluğun benim gozumdeki en onemli kriteri fevriliktir. Ne kadar fevri davranırsak o kadar çiğiz. Ve gidecek daha çok yolumuz var aslında.

Cesaret, hayatin dinamikleriyle kumara oturmak degil, güçlü tarafimizla hayatin icinde hak ettigimiz yeri elde etmek için harekete gecmektir

Bilgi cesaret, cehalet cüret verir. ( Nasuh Mahruki)

Elektrik kesikti örtmenim bahanesi ile okula giden bir neslin iş hayatında hayal kırıklığına uğraması kaçınılmazdı. Son dakikacıyız, hepimiz!

Türkiye’de yöneticiler uzun vadeli stratejiler oluşturmak yerine daha çok günlük işlere ve operasyona ağırlık veriyor. (Capital)

Bu sözü çok sevdim: Fail forward

En tutucu olanlar, en kolay kandirilanlardir. (Nasuh Mahruki)

Cesaret, hayatin dinamikleriyle kumara oturmak degil, güçlü tarafimizla hayatin icinde hak ettigimiz yeri elde etmek için harekete gecmektir.

Kendini gözlemlemek kendini duzeltmektir. ( Stefano D’anna – Tanrılar Okulu)

İs hayatının kanayan yarası: Telefonda başka, emailde başka konuşmak.

Bir kişiye bakarak bu ülkeye dair tüm umutlarım tükendi diyorsun ya, bu kadar çabuk tükenmemeli umutlar ve sen genellememeyi öğrenmelisin.

Medeni olduğumuzun 2 göstergesi: 1. Komsularla her karşılaştığımızda selâmlaşmak 2. Bunun dısında onlarla hiç konuşmamak.

Hayatta kazandıgım en onemli becerilerden biri insanların ne dediğini önemsememek ve aptal insanlar ile tartismamaktir.

Bence bu dünyadaki en mucizevi seylerden biri tirtilin kelebeğe donusmesidir. Sevdiğim kisiler ölünce kefenlerinin koza olduğunu düşünürüm.

Kimsenin fark etmediği detaylarda mükemmellik aramanin bize fayda getirdiği yanılgısı içerisindeyiz. Aramamız gereken Pareto (80/20) olmalı.

İnsanın isleri kalbine göre gidiyor. Kalbin iyiyse, isler de iyi; kötüyse kötü. Her zaman degil ama eninde sonunda…

Bir işi daha ucuza yapan her zaman bulunur. Onemli soru, işi ucuza yaptırmak her zaman daha iyi sonuc verir mi?

Türkiye’de kilo alma ölçüsü tartı degil, gecen sene giydiğin elbisedir. Belin kapanmasa da giyebiliyorsan kilo almamissindir demektir!

Ne kadar onemli bir kisi oldugun, telefonlarına ne kadar geri donuldugunle doğru orantilidir.

Yoğunluktan en çok şikayet edenler genelde en az calisanlardir, daha dogrusu çalışır gözüken gizli işsizler.

İnsanların bilgi birikimlerini anlattığını saniyoruz. Oysa bir cogu tecrübe adı altında kendi limitlerini anlatıyor.

Ben demiştimcilere bir tavsiye: Demek hiçbir işe yaramıyor, önemli olan gerçekleştirmek. Bunun için ikna edemiyorsan onun da sorumlusu sensin.

Bütün hafta pazarı bekleyip, pazar gunü sıkılmak nasıl bir yasam tarzı? Hayat sıkıcı diyorsan: Hayat sıkıcı degil, sen sıkıcısın.

Bazı yanlış yöntemler çok hizli sonuc veriyor. Bu yüzden yanlışlar daha çok tekrarlanıyor ya: Bakiniz, is hayatında agresif olmak.

Proaktif olmak cogu zaman düşünmeden, plansiz hareket etmekle es anlamlı kullanılıyor.

Hep olmak istediğim ama olamadığım o insan olmak isterim. Sabahları erken kalkan, sporunu yapan eve dönüp duşunu alan, mutlu mesut işine giden yolda kitabını okuyan, bütün gününü olabilecek en verimli şekilde geçiren, kendisinden başka kimsenin moralini bozmasına izin vermeyen. Akşam evine dönen,  yatağında rahat uyuyan…

Türkiye’de mesleğimin en iyisiyim dedi bir arkadaşım geçen gün. Bunu mavi gözlüyüm der gibi söylemişti. Ve bunu söylerken ciddiydi. Hakikaten bir konuda herkesten iyi olmak nasıl olurdu acaba? Kriterleri neydi bir işte en iyi olmanın? Ben hiçbir zaman hiçbir konuda en iyi olmadım. Söyleyebileceğim yegane şey herhalde en iyisi olmak için efor sarf etmek olurdu.

Sayısız insan yaşar içimizde demiş ya Fernando Pessoa ben hep merak ederim, kaç insan yaşar benim içimde diye. Hatta her seferinde kahkalarla güldüğüm  iki isimli arkadaşım gelir aklıma. Bugün nasılsın diye değil bugün kimsin diye sorarım onu gördüğümde. Ben bazen Ahmet olurum bazen Mehmet der. Ahmet daha karamsar, mutsuz Mehmet ise daha iyimser ve kahkaları ile ortalığı çınlatan.

Bir süre sonra beraber vakit geçirdiğimiz insanlar oluruz. Ve eğer çıkar ilişkilerinden bıkmışsak bırakırız o çevremizi (bazıları buna hiçbir zaman cesaret edemez)

Bir insan hem akıllı hem aptal olabilir mi? Hem güzel hem çirkin, hem yalnız hem.. (yalnızın karşıtını bulamadım) var mı emin değilim…

Hayatım boyunca gazetede okuduğum bir adamı hiç unutamadım. Adamı unuttum ama ne söylediğini unutamadım. Başarısının sırrını soran muhabire, “Ben hiç bir şey karşısında stress yapmam demişti, hatta bir keresinde fabrikam yanmıştı, bahçede mangal yapmıştık işçilerle demişti.”

Ölümlü dünyada denir ya hani, çok severim ben o deyimi. Ve her zaman başaramasam da bu felsefe ile yaşamak isterim.

Gazetede yarın hava çok güzel olacak diye manşet varsa, ne güzel der geçeriz. Ama yarın fırtına geliyor yazarsa hemen gazeteyi alır en ince detayına kadar okuruz. Güzel bir manzara olursa bakmayız ama trafik kazasına bakarız. İnsan doğası gereği olumsuza odaklıdır. Bu odağı pozitife dönüştürmek için insan üstü bir çaba sarf ederiz.  Bir çoğumuz gene de odağını değiştiremez.

10 adımda mutluluğun formülünü verecek bir kişisel gelişim uzmanı değilim. Bu hayatta ne için yaşadığımız yüzyıllardır filozoflar tarafından irdelendi, irdeleniyor.

Nihai amacımızın mutluluk olduğunu düşünenlerdenim. Mutluluk çoğu zaman başarı ile karıştırılan bir kavram. Oysa başarılı olmak insanı her zaman mutlu yapmıyor. Zengin olmak da. Mutluluk bir iç huzur hali aslında. Başarılıysan ama pazartesileri işine lanet ederek gidiyorsan, cumaları “Yaşasın bugün Cuma” diyorsan günün en az 8 saatini çok da mutlu geçirmiyorsun demektir.

Demek istediğim yarın işimizi bırakalım, yeni sulara yelken açalım vs. değil. Ama ne yapacağımızı bilmiyorsak bize kimse yardım edemez.  Öncelikle şunu kabul etmek lazım: Bütün bir hayatı haftasonunu bekleyerek geçirmek nasıl bir yaşam tarzı? Yedi günün beşine sabretmek zorunda kalmak, çok can sıkıcı… Tıpkı, bir gün çalışmayı bırakıp emekliliği düşlemek gibi…

Para, başarı, güzellik, zeka. Bu dört özellikten biri  sende olduğu zaman “yırttığını” düşünüyorsun. Örneğin güzelliğin varsa, diğer özelliklere sahip bir eş buluyorsun. (Her zaman değil ama çoğu zaman.) Bu 4 özelliğin tamamına sahip insanlar tanıyorum ama belki de geceleri yorganları üstlerine çekip ağlıyorlar bilemiyorum.

Özetle, şunu söylemek istiyorum, eğer her gün yeni bir güne başlayabiliyorsak o gün güzel bir gündür. Ve eğer sıkıntılarımız varsa, bir süre sonra bağışıklık kazanırız. Bunu da en iyi cenazelerde anlarız. Sen de sevdiğiniz bir kişinin cenazesinin ardından sadece üzülmek yerine yazmayı dene, bakalım nelerle karşılaşacaksın? Sen de benim gibi yazdıklarınıza şaşırabilirsin ama kesinlikle çok şey öğrenirsin.

NOT: Bu yazım ilk defa Martı Dergi’sinde yayınlanmıştır.

Cumartesi günü Sabancı Üniversitesi’nin düzenlediği Social Media Summit’de bir sunum yaptım. Yaklaşık 300 kişinin katıldığı çok başarılı bir organizasyondu, düzenleyenleri tebrik ederim.

Gerek konuşmacılar gerek dinleyiciler çok iyiydi. İlk olarak Coca Cola İnteraktif Pazarlama Müdürü Yüce Zerey güzel bir sunum yaptı, sonrasında Google Türkiye, Ortadoğu ve Afrika’dan sorumlu Pazarlama Müdürü Mustafa İçil‘in sunumunu izledik. Sonrasında sıra bana geldi.

Normalde üniversitelerde, markalar sosyal medyada nasıl davranıyor, nasıl davranmalı, topluluk yönetimi-tasarımı, sosyal medya kampanyaları gibi konular işliyorum. Birkaç defa da Sosyal Medya ve Siyaset anlattım. Yalnız, bu sefer üniversite öğrencilerine en fazla yararlı olacağını düşündüğüm yeni bir sunum hazırladım. İnsan Kaynakları bakış açısından “Üniversite öğrencileri sosyal medyada nasıl davranıyor, nasıl davranmalı’yı” anlattım. Oldukça keyifli bir sunum oldu.

Benden sonraki sunumlardan Alemşah’ınkini çok beğendim. ( Tüm programı buradan inceleyebilirsiniz) Sunumun sonunda tüm konuşmacılara jest olarak adımıza plaket verdiler.

Özetle şunu demek istiyorum: Baştan sona çok iyi organize edilmiş, tüm ayrıntıları düşünülmüş, katılımcılara çok keyifli bir gün yaşatan  çok başarılı bir organizasyondu. Üstelik öğrenciler tarafından düzenlenmişti. Ülkemizde öğrencilerin böyle organizasyonlara imza atması ülkemizin geleceği açısından çok umut verici. Bir kez daha, tebrikler herkese…



Son derece ilham verici 8 dakikalık bir TED konuşması, üstelik Türkçe altyazı seçeneği ile:

Çok büyük işler başarmak istiyorsak ama bünyemizde motivasyon yoksa, uzun saatler çalışmaya dayanacak enerjimiz, pes etmemeye dayanacak ısrarımız, cesaretimiz… Masanın bir çok ayağı var. Ama bu ayaklardan birisi bile eksik olsa senaryo  hüsranla sonuçlanıyor. Tam olarak hüsran değil aslında eğer öğrendiklerinden ders çıkaracak aklımız varsa… Peki ya yoksa?

Başkasının (veya kendinin)  söylediği bir işi savsaklamaktan başka bir şey yapmıyorsak… O kurbağayı yiyemiyorsak? Önemli olan sevdiğimiz işi bulmak, kabul. Ama sevdiğimiz işte gelişiyorsak kaçınılmaz birkaç duygu var yaşayacağımız. Sık sık kafamız karışacak, hayal kırıklığına uğrayacağız. Mutluluğun sırrı çalışmamak değil ki. Eğer sadece para için çalışıyorsak zaten yanmışız, mutlu olma şansımız hiç yok. Eğer zevk için çalışıyorsak bir nebze daha şanslıyız. İdeallerimiz arasında dünyada hiç yapılmamış bir şey yapmak, yenilik getirmek, faydalı olmak yerine para kazanmaksa…

Hata yapabiliriz, yapmalıyız, yapıyoruz. Ama hata yapmaktan mutluluk duymak, işte bu herkese nasip olmaz.

Türkiye’den dünya çapında kampanya yapmak mümkün mü? Aslında mümkün. Bence bunun üç bileşeni var:

1- Yaratıcı Fikir
2- Teknoloji
3- Uygulama (Execution)

Dünya çapında bir kampanya yapmak için müthiş yaratıcı, mümkünse espirili ama kesinlikle şaşırtıcı, şok edici, daha önce yapılmamış bir şey yapmak ve bunu birçok teknoloji ile bağlamak gerekiyor.

Biz konumumuz ve ilgi alanlarımız sebebiyle bir çok teknolojiyi birbirine bağlayabiliyoruz. Facebook, Twitter, Mobil, QR Kodları, Lokasyon Bazlı Servisler, Mobil Ödeme…

Hal böyle olunca ortaya çoğu zaman şöyle bir kampanya fikri çıkıyor. Tamam işte, QR Kodun fotoğrafını çeksin, oradan Facebook’a gitsin, buradaki postu Twitter’a göndersin, sonra bu yorumların toplamını alsın, bunları kendi arasında sıralasın… gidiyor da gidiyor.

Müthiş bir fikir, müthiş teknolojiler de kullanıyor olabilir. Ama teknolojileri basitleştiremediğimiz sürece yaptığımızı ancak bizim gibi birkaç bin insan anlayacak, uzun bir süre kitlelere yayılamayacak. Zamanının ilerisinde olmak, bunu avantaja dönüştüremediğin sürece büyük dezavantaj. Bir teknolojiyi zamanından önce kullanmak, en az zamanından sonra kullanmak kadar manasız. Bunun optimum bir zamanı var. O zamanı yakalamak çok kritik.

Özetle, teknoloji ile basitliği (simplicity) birleştirdiğimiz noktada dünya çapında kampanyalar yapacağımızı düşünüyorum. Bunun en basit örneği Facebook, sayfaya girdikten sonra hiçbir şey yapman gerekmiyor, haberdar omak istediğin tüm haberler ana sayfandan aşağı doğru akıyor. O kadar basit, herkes kullanabilir. Bu yüzden 24 milyon Türk kullanıyor. Böyle fikirlere ve uygulamalara ihtiyacımız var. Arayışımız sürüyor

Cornetto için yapılan “Multiplayer İnteraktif Bina Projeksiyon Oyunu”nu çok yaratıcı ve başarılı buldum. Türkçesi şu: Pacman’e benzer bir oyunu kendi cep telefonunuzdan dev bir binanın üzerinde oynayabiliyorsunuz.

Deneyimlerimi şurada paylaşmıştım. Fikir, uygulama, organizasyon hepsi mükemmel. Ne kadar emek sarf edildiği o kadar belli ki. Tebrikler, emeği geçen herkese.

Mobil projelerlerde ülkemizde güzel örnekler görmek çok sevindirici. Yalnız, henüz yolun başında bile değiliz. Yakın zamanda bu oyunların geniş alanlara ve kitlelere yayılacak şekilde gelişmesini sabırsızlıkla bekliyorum. Yeni teknolojiler henüz tam potansiyeli ile kullanılmaya başlanmadı. Aşağıdaki videoyu izleyin, ne demek istediğimi daha iyi anlayacaksınız. (Bu oyun 2008 yapımı)

Peki yakın gelecekte neler olabilir? Lokasyon bazlı servisler daha da geliştikçe, Şehir (Urban Gaming) veya Sokak Oyunlarını  nasıl yaratıcı kurgular ile birleştirebiliriz? Kendimizi FBI Ajanı gibi hissedebileceğimiz oyunların kahramanı olabilir miyiz? Bu bize nasıl bir deneyim sunar?

Bu kurgular Augmented Reality uygulamaları ile nasıl entegre kullanılabilir?

Lokasyon Bazlı Sosyal Ağlar (Foursquare gibi) kurgunun içine dahil edilebilir mi?

Biz, yeni pazarlama teknolojileri kullanarak  daha keyifli ve faydalı işler çıkarabilir miyiz? Cevap basit, çıkarabiliriz ANCAK;

Ajanslar daha yaratıcı ve yeni teknolojileri daha yakından takip ederlerse

Uygulamadaki teknik kısmı başarı ile halledebilecek kalifiyede teknik personel ile çalışılırsa

Marka tarafında cesur işleri onaylayacak Üst Düzey Yöneticiler bulunursa… NEDEN OLMASIN?

Eğer Dijital Pazarlama alanında çalışan bir profesyonel iseniz ve vizyonunuz sadece Sosyal Medya ise yanlış yoldasınız. Bugünlerde sırf trend diye sosyal medyaya ilgi duyan, geleceğin burada olduğunu söyleyen kişiler görüyorum. Halbuki vizyon sosyal medyayı öğrenmek değil, yeni pazarlama teknolojileri geliştirmek olmalı. Sosyal medya ile birleştirebileceğimiz yeni pazarlama teknolojileri. Aynı yandaki görsel gibi sosyal medya üzerine oturtabileceğimiz yeni parçalar.

Eğer markalara en fazla faydayı sağlayabilecek yeni teknolojileri hızlıca uyarlayarak, hızlıca sonuç alabiliyorsak, o zaman değerli olabiliriz. Bu ise ancak sonsuz bir öğrenme merakı ve okuma ve araştırmayı yeni fikirler ile birleştirmek ile olur. Deneyip, yanılmak, yılmamak ve ne olursa olsun sonuç almak. Bu özelliklere sahip olduğumuz zaman Türkiye’den dünya çapında işler yapmaya başlayabiliriz.

Hayatımın bir bölümünde yazılımcı olarak çalışmış olmayı çok isterdim. Bana internet ile ilgili bir iş yapmak isteyen bir genç nereden başlaması gerektiğini sorsa ilk cevabım şu olurdu: Programlama yapmayı öğren. Yazılım bilen bir yöneticinin, daha fikir geliştirme aşamasından daha efektif çalıştığına, programcılardan olur olmaz isteklerde bulunmadığına defalarca şahit oldum.

Bunun için üniversitedeki en önemli bölümlerden birisinin MIS (Management Information Systems) olduğunu düşünüyorum. Teknik altyapı ile işletmeyi birleştirebilen bir bölümü bitirmiş olmanın iş hayatında artısı inanılmaz olacaktır. İş hayatına yazılımcı olarak başlamış, sonrasında yönetici olarak çalışmayı düşünen bir MIS mezununun diğer rakiplerinden çok açık ara önde olacağını söyleyebilirim. Eğer siz de bu özelliklere sahip biri iseniz sizinle tanışmak isterim. Bana  her zaman bir mail atabilirsiniz.

Müthiş bir yazıya denk geldim. Yazar, bu yazıda bir sosyal medya şirketi ile çalışmaya başlamadan önce markaların sorması gereken 52 soruyu sıralamış. Ve burada Online Takip’ten, İtibar Yönetimine,  Sosyal Medyadan, Topluluk Yönetimine soruları gruplamış.

Eğer marka tarafında iseniz sizin için çok güzel bir kaynak. Bir sosyal medya ajansı ile görüşüyorsanız ve nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız, bu soruları sormakla başlayabilirsiniz.

Tüm sorulara en ideal cevapları vermek mümkün değil tabii ki ama en azından Global’deki rakiplerimize rekabette kalmak istiyorsak bu sorulara mantıklı yanıtlar vermek ile başlamalıyız.

Dünya çapında işler yapmak istiyorsak, sunumlar havada kalan süslü sözlerden oluşmamalı. Bunun yerine, kendimizi bu soruların cevaplarını en iyi verecek şekilde stratejiler, sistemler ve teknolojiler geliştirmeye adamalıyız. Şimdiye kadar ülke olarak bu yolda çok başarılı olamadık ama 20 milyonluk Facebook nüfusunun avantajını kullanmanın zamanı geldi de geçiyor bile. Siz ne dersiniz?

Nike’nin Write The Future Reklamı. Son zamanlarda gördüklerimin en iyisi. Muhteşem.

18 Nisan tarihinde şöyle yazmıştım: Bir Fenerli olarak Beşiktaş’ı yenmemizi ama Bursa’nın şampiyon olmasını istiyorum. Bu kısır döngüden çıkmamızı ve Bursa’yı diğer Anadolu Kulüplerinin izlemesini istiyorum.

Bugün dileğim gerçek oldu ama gerçekten çok üzüldüm. Bayraklarımız ile formalarımız ile Fenerbahçe’de maçın sonlanmasını bekliyorduk, Bağdat Caddesinde tura çıkmak için. Son maçta şampiyonluğu tekrar kaybedeceğimizi pek ihtimal vermiyordum. Fena halde yanıldım ve bu yanılmadan şu dersleri çıkardım:

1- Önemli olan sonuçtur. 33 maç lider de olabilirsin, son anda gerekeni yapmazsan bütün emeklerin boşa gidecektir. Şampiyon olacaksan takımsan son maçta yeneceksin. Nokta.

2- Uzun bir maratonda çok uzun süre iyi durumda olsan bile 2 hafta içerisinde hem kupadan hem şampiyonluktan olabilirsin. Bir yarışta uzun süre lider olmak önemli değildir, önemli olan sonucu getirmektir. Daha doğrusu son maça lider girmek değil, son maçtan lider çıkmaktır kritik olan.

Bu şampiyonluktan sizin çıkarttığınız dersler neler?

Özgür (Alaz) ile birlikte bazen öğle yemeklerinde hayattan bahsediyoruz. Ben bu hayatta en önemli şeyin “mutlu olmak” olduğunu savunuyorum. Özgür ise “faydalı olmak” olduğunu savunuyor.

Özgür’ün gerekçesi şu: Mutlu olarak zor bir işi başaramazsın. Örneğin mutlu mutlu bir boks maçı kazanabilir misin?

Benim düşüncem şu:  Tabii ki kazanamazsın ama zaten başarılı olmanın bazı fedakarlıklar gerektirdiğini bilmeden, bazı bedeller ödememiz gerektiğini bilmeden o yolculuğa çıkarsak zaten hüsrana uğramaz mıyız? Ya en başından beri hedeflerimiz uğruna zor zamanlar geçirmeyi göze almışsak, en sonunda gene mutsuz olur muyuz?

Farkındayım benimki daha bencilce bir bakış açısı gibi gözükse de aslında ikisi de aynı sonuca bağlanıyor. Çünkü benim düşünceme göre mutlu olmak ancak faydalı olmakla başarılabilir bir kavram.

Aslında bu soruların cevabı yüzyıllardır Psikoloji Teorileri ile veriliyor. Amerika’yı yeniden keşfetmeye gerek yok. En bilineni yukarıdaki “Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi” Bana göre bu teorileri en yalın hali ile harmanlayıp, en halk dilinde anlatan kişi Anthony Robbins.  Onun için bu durumu Robbins’in “6 İnsan İhtiyacı” ile açıklayabilirim. Aşağıdaki TED konuşmasını ise mutlaka izlemenizi öneririm.

Bu teoriye göre insanın 6 adet ihitiyacı var.

1. Certainity (Kesinlik) Her insan hayatında bir parça garanti ister. Her ay düzenli para kazanmak, musluğu açtığınızda su akmasının kesin olması gibi. En temel insan ihtiyacı budur.

2. Variety (Çeşitlilik) Eğer insan hayatında her şey çok fazla garanti olursa, o zaman sıkılmaya başlar. Ne zaman ne olacağı, ne davranışta bulunursa ne sonuçlar alacağı belli olan insan, bu rutinden bunalır. Burada hayatına bir renk getirmek ister. İnsanı mutlu eden şey ise bu garanti ve çeşitlilik dengesinin iyi kurulmasıdır.

3. Significance (Önemlilik) Daha sonra en çok önem arz eden şey insanın kendisini önemli hissetmesidir. Konuştuğunda dinlenmesi, soru sorduğunda cevap verilmesidir örneğin.

4. Connection / Love ( İnsanlar ile iletişimde olma / Aşk ) Bir topluluğun parçası olmak, aidiyet gibi kavramlar burada devreye girer. Gene en insani ihtiyaçlarımızdan birisi aşık olmak ve insanlarla iletişim kurmaktık.

5. Growth ( Büyümek ) Daha iyisi olmak, becerilerimizi geliştirmek, belki bir yabancı dil öğrenmek, olduğumuz yerde saymamak ve iki günümüzün birbirinden farklı olması.

6. Contribution ( Katkıda Bulunma, Faydalı Olma ) Değerli bir şey uğruna birçok şey feda etmek, kısacası bir amaç uğruna adanmak. Dünyayı bulduğumuzdan daha iyi bir yer yapmak. Ülkedeki eğitim seviyesini arttırmak. Hastalıklardan daha az kişinin ölmesini sağlamak gibi…

Bu Faydalı Olma ihtiyacı çoğu kişiye dostluk, barış, kardeşlik kelimeleri gibi “geyik” gelir. O seviye, sadece diğer ihtiyaçları karşılanmış bireyin düşünebildiği, üzerine sorumluluk aldığı seviyedir. Eğer böyle kavramlardan bahseden birilerini tanıyorsanız, onlara sıkı sıkı sarılın. Çünkü o kişiler Dünya’yı değiştirme ya da en azından deneme ihtimali en yüksek olan kişilerdir.