OTOMAT (VENDING MACHINE) GIRISIMCILIGI

Nedir bu otomat? Ilk akla gelen bozuk para atilan ve karsiliginda kola, abur cubur gibi seylerin yukaridan asagiya dustugu kocaman makinelerdir. Nedir peki bu kadar ilgimi ceken? Bilinmedik bir sey olmadigina gore. Nedeni su: Dunyanin her tarafinda Turkiyede olmayan degisik otomatlar var, bunlar Turkiye’ye henuz gelmedigi gibi, daha uzun sure geleceklerini de tahmin etmiyorum. Oncelikle insan calistirmadigi icin karli bir is, hazir bir is fikri, ve daha ulkemizde gelismeye cok acik bir is fikri. Japonya bu isin merkezi, 5.6 milyon makine ve 2000 yilinda 56 milyar dolarlik satisla basi cekiyo. Cok yakin bir gelecekte bu makinelerden her seyi almak mumkun olacak.

1-Yakit Otomati: Evet bu otomat gazyagi ya da fuel-oil gibi ev isitmasini saglayan yakitlar satiyor.(Sol asagida) Benzin satanlari var mi bilmiyorum ama yoksa bile cok yakinda cikacagi kesin.Bozuk para sart degil banknot kabul edenleri de var. Ingilterede iki cesit benzinci var. Bunlardan birincisi ayni Turkiyedeki gibi insanlarin calistigi. Ikincisi ise pompanin basinda kimse durmuyor.Benzini kendiniz dolduruyosunuz, parasini markete odeyip, gidiyosunuz. Bu da benzer bi mantikla ama hic calisana ihtiyac yok adeta portatif benzin istasyonu kurulabilir.

2- Cep telefonu fotograf cikartma makinasi: Artik cogu kimse yaninda fotograf makinesi tasimiyor, bunun yerine cep telefonu ayni gorevi goruyor cunku. Hala cozunurluk olarak yakalayamadilarsa da bu teknolojide cok uzun surmeyecegi kesin.

3- Cep telefonu Sarji: Evet hayatimizin vazgecilmez parcasi cep telefonlari. Bu makineden Edinburg’da gormustum. Cok da cuzi bana kalirsa 1 saatlik sarj 1£’du.Siz alisveris merkezinde dolasirken cep telefonunuzu oraya kitliyorsunuz, istediginiz zaman aliyorsunuz. Bir soruna daha cozum bulundu 🙂

4- Fotograf Basim: Evet makineler bir sektoru daha oldurdu. Once dijital fotograf makinelerinin fotografcilara darbeyi vurdu. Kimse fotograf cikartmaz oldu. Hani arada bi cikartanlar var ise de ona da makineler ortak oldu.Artik cok daha ucuza kendiniz fotograf basabiliyorsunuz, ustelik her turlu karttan, usbden, cd’den hatta disketten. Ingilterede bir fotografci dukkaninin icinde gordum artik makinelerle ortak olmuslar ne yapsinlar. Bir fotografi 7p’ye kendiniz basabiliyorsunuz.

5-Evet, uzun uzun her makineyi yazmayacagim ama bu yukaridakiler benim en dikkatimi ceken, Turkiyede de is yapabilecek makineler, getiren kisileri zengin edebilir. Ben de sahsen gerekli sermayeyi toplarsam siddetle dusunurum. Bunlarin disinda da daha yuzlerce makine var. Japonyada ise; Yumurta, Pirinc, Sigara, Bira, Balikcilik aletleri, Tuvalet Kagidi, Oyuncak, Cicek, Sigorta, Kizarmis Yemekler, Tek Kullanimlik Kameralar ve Kamera Filmleri, Pornografik Urunler, Prezervatif, Dondurma, Pil, Patlamis Misir, Sebze, Kuru Buz, Istakoz, Bilgisayar Oyunlari ve Gazete gibi urunleri almak mumkun. Bu yazilanlar kendi gozlemlerime ve cesitli kaynaklara dayandirilmistir. Daha ayrintili bilgi isteyenler icin buranin okunmasini tavsiye ederim.

6- Dun kantinde gordugum muzik kutusundan da bahsetmeden de edemeyecegim. Icinde Cd falan yok, direk internete bagli. Istediginiz sarkiyi internetten buluyor ve download ediyor. Sarki fiyatlari degisiyor. Bir sarki sectiginizde iki secenek cikiyor. Once benimkini cal 1.5£ (Turkce sarki icin), Siraya gec 1£. Cok zekice!

7- Dunyada ilk defa Ingilterede cep telefonu otomattan alinabiliyor. Belki Vodafone bu makineleri Turkiyeye de getirir.Bir ikinci urun ise I-Pod. Evet yuzlerce dolarlik elekronik esyalar artik otomattan alinabiliyor. Mantikli olarak cikolata alir gibi dan diye asagiya dusmuyor aletler, nazik bir sekilde indiriliyor. Videosu buradan izlenebilir.

MOBİL İŞLETME: DUKKAN GEREKLI MI?

Mobil ticaretten kasit herhalde bu degil ama iki katli ingiliz otobuslerinden birinin icine internet kafe yapmislar, her yeri dolasa dolasa gidiyo, her konsepte uyarlanabilir, hatta bana Kemal Sunalin Gulen Adam filmini animsatti nedense. Dun Cambridgede gordugum bu fikir oldukca cok soruyu beraberinde getirdi.Dukkan diye bi sey gercekten gerekli mi? Neden sabit bi yerde tikili kalalimki? Musterinin ayagina gitmenin gerektigi ticaret yillarina girdik. Talep neredeyse o tarafa dogru kaymak lazim. Rekabet cok sertlestiginde batmak yerine , rekabetin olmadigi yerlere,nis pazarlara yonelmek lazim. Bunun ornekleri daha oncede mevcuttu ama nedense dikkatimi dun cekti. Mobil Sirkler her sehirde bir iki gun kalir ve yoluna devam eder. Mobil lunaparklarda gordum. Mobil Kutuphaneler de cok alisilmadik bir sey degildi. Takdir edersinizki seyyar saticiligin mantigi da ayni. Ama ilk defa gercek bir isletmenin, bir internet kafenin hareket edebilecegini gordum ve o anda dukkan sinirlari kafamda kirildi.

PAZARLAMADAN MUTHIS ORNEKLER

Pazarlamanin gelecegini olusturan bugunun iyi orneklerinden bahsedeyim biraz. Hani soyle helal olsun dedirten ornekler:

Ritz Carlton Otellerini takdir etmek lazim bu veritabani konusunda. Mesela herhangi bi Ritz’e gidiyosunuz, gece resepsiyona inip, ben bi yastik daha isterim diyosunuz ve yastiginizi alip odaniza donuyosunuz. Daha sonra dunyanin neresine giderseniz gidin Ritz’e geldiginiz anda odanizda fazladan yastik hazir bulunuyor. ( Valla nerede okudum hatirlamiyorum, ama derste gordum sanirsam)

Su orneklerde Philip Kotler’in okulumda (Cambridge Marketing Colleges) yaptigi konusmasindan:

Bizim cikolatalarindan tanidigimiz Mars aslinda kedi mamasi pazarinda da dunya lideri olan Whiskas’in da sahibi. Almanya pazarina girerken kedi sahibi her ailenin ismini toplamayi basariyor, ve her yil dogum gunu karti gonderneye basliyor. Sahibine degil ama kedilere: Sevgili Felix, artik 2 yasina bastin. Tebrikler. Nitekim, yeme aliskanliklarini biraz degistirmen gerekiyor. Iste kuponlarin burada…

Nike’in ayakkabi ureticisi olarak basladigi isinde artik ayakkabi uretimine yer vermedigini duymussunuzdur. Nike tamamen ayakkabi tasarimina ve pazarlamasina odaklanmis, diger cogu islerini kendisinden daha ucuza yapabilecek uzak dogululara vermistir. Haliyle en basarili pazarlama sirketlerinden biri olmus, en iyi orneklerden biri. Dell Bilgisayarlari pazarlamada bir devrim gerceklestirerek bilgisayarlari sadece Internet ve telefon araciligi ile satmaya basladi yillar once. Dell Bilgisayarlari dukkanlarda bulunmuyor direk eve teslim ediliyor. Ve bu aracisizliga yol acan en onemli olaydi. Simdi ise Amerikada Saturn Otomobilleri musteri ile arasinda olan araciyi kaldirdi. Saturn musterileri ile direk iliski kuruyor ve arabayi fabrikadan alabiliyorsunuz. 30 gun icinde de iade etme hakkiniz var.

İsviçreli saat üreticilerinin, yurtici rekabetle oyalanmayip, uluslar arası düzeyde öteki ülkelerin saat üreticilerine karşı işbirliği yapma kararı vermeleri. “İsviçre” ve “saat” in bileşiminden oluşturdukları sözcüğü de, bu amaçla kurdukları ortak şirketin markası olarak belirlemeleri: “Swatch”. Uygulanmasi en zor kararlardan bir tanesi, basarildigina inanmak bile guc bana gore.
Swatch ile birlikte, İsviçre’nin dünya saat piyasasındaki payı yüzde 15’ten yüzde 50’ye yükselmesi.